Het eigen woning forfait uitgelegd
Het eigen woning forfait is een bedrag dat je bij je inkomen moet optellen als je een huis hebt waar je zelf in woont. De Belastingdienst ziet het bezit van een huis als een vorm van inkomen, omdat je geen huur hoeft te betalen. Ze stellen dat je hierdoor geld ‘bespaart’ en dat wordt gezien als een voordeel. Dit voordeel wordt het eigen woning forfait genoemd. De hoogte hiervan is niet voor iedereen gelijk en hangt vooral af van de waarde van je huis.
Hoe wordt het bedrag berekend?
Elk jaar bepaalt de gemeente de zogeheten WOZ-waarde van je woning. WOZ betekent Waardering Onroerende Zaken en laat zien wat je huis ongeveer waard is. De Belastingdienst gebruikt deze waarde om het eigen woning forfait uit te rekenen. Hier wordt een vast percentage op toegepast. Dit percentage ligt meestal tussen de 0,35 en 0,45 procent van de WOZ-waarde. Stel dat jouw huis volgens de WOZ-waarde 300.000 euro waard is, dan ga je uit van 0,35 procent. Dat komt neer op 1.050 euro. Dit bedrag tel je bij je inkomen op als ‘fictief inkomen’. Je betaalt over dit bedrag inkomstenbelasting, net als over je loon of pensioen.
Gevolgen voor je belastingaangifte
Het eigen woning forfait lijkt soms ingewikkeld, maar in de meeste gevallen vult de Belastingdienst dit bedrag al automatisch in bij je belastingaangifte. Toch is het goed om te weten hoe het werkt. De belasting over het forfait wordt vaak weer verminderd door de rente die je betaalt voor de hypotheek van je huis, ook wel hypotheekrenteaftrek genoemd. Die mag je namelijk aftrekken van je inkomen. Vaak valt het saldo daardoor lager uit. Toch verandert er iets wanneer je bijna geen of helemaal geen hypotheekrente meer betaalt. Dan kan het zijn dat je het gehele bedrag van het eigen woning forfait moet optellen bij je inkomen, wat kan betekenen dat je een hoger bedrag aan belasting moet betalen.
Specifieke situaties en uitzonderingen
Niet elke eigenaar van een huis hoeft hetzelfde percentage aan forfait te betalen. Bij hele dure woningen geldt een hoger percentage, terwijl bij goedkopere huizen de kosten vaak beperkt blijven. Soms zijn er bijzondere situaties waarbij het forfait lager of zelfs nul is. Bijvoorbeeld als het huis tijdelijk leegstaat door een verhuizing, of als het een monument is waar strenge regels gelden. Ook geldt het forfait alleen voor de woning waar je zelf in woont en niet voor een tweede huis of vakantiewoning. Huurders krijgen nooit te maken met het eigen woning forfait. Alleen mensen die het huis echt bezitten en erin leven, moeten dit bedrag bij hun inkomen optellen.
Waar moet je op letten als je een eigen huis koopt?
Voor veel mensen is het spannend om een huis te kopen. Het brengt niet alleen woonplezier, maar ook nieuwe rekeningen en regels met zich mee. Daarom is het goed om te weten dat het eigen woning forfait altijd een rol speelt bij de aangifte. Let dus op bij het kopen van een huis op de hoogte van de WOZ-waarde, want deze bepaalt samen met het percentage hoeveel je uiteindelijk aan forfait betaalt. Ook als je hypotheek bijna is afgelost blijft het forfait tellen, zelfs als je geen renteaftrek meer hebt. Houd hier rekening mee bij het plannen van je maandlasten nu en in de toekomst. Zo voorkom je vervelende verrassingen bij de belastingaangifte.
Veelgestelde vragen over het eigen woning forfait
- Welke huizen vallen onder het eigen woning forfait? Onder het eigen woning forfait vallen huizen die je bezit en waar je zelf in woont. Een tweede huis, vakantiehuis of verhuurde woning vallen hier niet onder.
- Hoe weet ik welke WOZ-waarde wordt gebruikt voor het forfait? De WOZ-waarde die op 1 januari van het vorige jaar is vastgesteld door de gemeente, geldt voor het eigen woning forfait in het huidige belastingjaar.
- Kan het eigen woning forfait veranderen? Ja, het bedrag kan veranderen als de WOZ-waarde van je huis verandert of als de overheid het percentage aanpast. Het is daarom slim om je WOZ-beschikking elk jaar goed te controleren.
- Wat gebeurt er als ik mijn hypotheek bijna heb afgelost? Wanneer je nauwelijks of geen hypotheekrente meer betaalt, mag je steeds minder aftrekken. Het bedrag dat je aan forfait moet optellen blijft, waardoor je soms meer belasting betaalt.
- Ben ik verplicht het eigen woning forfait zelf te berekenen? Meestal vult de Belastingdienst het eigen woning forfait automatisch in bij je aangifte. Toch is het handig om na te kijken of het bedrag klopt aan de hand van je WOZ-waarde.